NGMP Manngiutigut Havaariyauyukhanut Tukiliutaat (2010-2016)

NGMP ikayuqhimayangit amiqhidjutigut hulidjuhiit malikhugit haffumani: nunaup avatingit amiqhaiyunit; inungnut ikayuutigiyangit amiqhaiyangit; unalu amiqhaiyangit atuqtakhainit nunanut imarnullu ukunanngat maningnut aittuqtakhangillu ikayuutikhait  manngit piliriakhaq.

Tahapkuanguyut pingahuunguyut amiqhaidjuhianit ilaliutait tukiqaqhutik amigaitpiaqtumik amiqhainirnut aallatqiit – ilitturvikhait, ukunanngat nunaup avatingit unalu inungnut – ikayuutauyut Amiqhainirnut Ilitturvikhaat kinguani ihumagiyaulluaqtangit ilaliutait.

Tamainnut niplautigivlugit tukhiutikhait, NGMP pukukhimalaaqtut aallatqiinit amiqhainirnut hivulliutigiyakhainit qaangiqtaaqhimayangit haffumani hivuliqtiuyut katimayiralaat.  

Una amiqhainirnut inikhait tukiqaqhutik tiliuqhimayut ataaniittuni:

Nunaup Avatingit Amiqhainirnut:  Ilagivlugit ayurnaqtumik ilitquhiriyangit nunaat inuuhimayut uumayuit avatingillu inuuhimayut avataita ilaliutait ilitquhiita (Nakataq 12, Nunavut Nunataarutaata Angirut).

Inungnut-ikayuuhiat Amiqhainirnut: Ihivriudjarikhugit inuit inuuhiangit maniliurahuarnikkut ilitquhiita qanuq kangiqhittiariangani aallatqiinguvlutik tamarmik aktuqtauhimavagaat inungnut inuudjuhiangillu. Ilagivlugillu uumani: inungnut ilittuqhaiyut, aanniaqtailinikkut inuuhingillu, niqinut kaaktailinikkut, iliharniq iliharutikhainit havakhutik, iglunut, ayuqhautimayut piliimahiqivlutik, qulliliqinikkut atuqhimayanggit; piyquhitigut ukpiruhuutait, ilagivlugulu Inuit uqauhingit, pitquhitigut hulidjuhiit ayuinningillu; maniliurahuarnikkut, ilagivlugulu havaatigut maniliurahuarnikkut hulidjuhiit.

Atuqtittiniq Nunaut Imarnullu Amiqhainikkut:Ilagiyangit nunanut imarnullu atuqtaunikhainnut upalungaiyautikhangit, ilaliutauhimayut: avatikhait pivallianikkut, nunaup nanminiqhainiq, pitquhituqangit unalu ittarnitaliqinikkut nayugaanit, nunaliit kavamatuqangit igluqpaqarvikhaliurahuarnikkut hulidjuhiingillu, turaarvikhangillu maniliurahuarnikkut, minnguirviit hapummiyauhimayullu initurliit nayugaat, anguyaqtiit hulidjuhiit, huruqhimayunullu nayugaat, qauyihaqarviit initurliminiit nayugaat.

NUNAUP AVATAITA AMIQHAINIRNUT

Nunaup avataita, Imat Halumayut

SE03 Tukiliutaa: Nunavut Drinking Water Quality- Source to Tap Monitoring

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita, Halumayut Imaq

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Dalhousie Ilinniarvigyuangat

Amiqhainikkut Ikaarvia: 2011-2015; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Tamainnut hivunikhautikhait haffumani havaariyauyukhanut ihivriuqtauhimayakhait naammangniata imatqikkumi imaq iluani Nunavut nunaliit hamanngat ilitquhirnut kuviyaaqtunulluuniit. Hamna havaariyauyukhaq naunaiqhiihimayut hivuuranaqtumik kumait inuuhimayunillu ilaliutait haffumani imaup iluani taimaa hururnaqhunilu ilittuqhimalaaqtangit uuminngat anarviulaaqhuni imaq. Una havaariyauyukhanut hivumuuqhimayangit pivalliagiangani ingattaqhittailinahuarnikkut uuktuutingit taimaa ihumagiyaulluaqtangillu turaarvigigiangani naunaqhiihimayangit akihautait, unalu kihiani ihuaqhinahuariangani nakuudjuhingit hivuuranaittunilu imaq agyaqtauhimayut nunalingnit nunaqatigiingnut.

Uvani nanminiriyangit ilainnaat havaariyauyukhanut, hamanngat Ubluqtuhinia Qiqailrurmit 2012 mi, qauyihaqtit pivalliahimavlutik ilitturnikhainit inikhangit naunaiqhittiaqhutik uuktuutigivlugillu hivituyumik aadjigiinngittuni kumaqaqtut hivuuranaqtunillu kikkariit imarmi iluani Nunavunmi. Ilinglrutiqaqhutik ilitturnaqtumik uuktuutingit ihivriuqtauhimavluni havaarivlugit uuktuutigivlugillu imarnit ihivriuqhiiyut piliriakhaq havaarivlugillu iluani nunalingni Salliq, Nunavut uvani Qiqailruq 2013 mi. Ihivriuqhiivlutik piliriaqhimmaaqhutik uvani Mittimatalik, Panniqtuuq Iqalungnilu uvani Taaqhivalirvia 2013 mi.

Ilittuffaariangani:

Nunaup Avataita, Halumayut Imat Iqalut

EC02 Aulapkaihimayangit Hivituyumik Aturaarnaqtuq, Kuugait-Kiglingani Amiqhaiyangit Iqalukpiit iluani Iqaluktuuttiaq nunangani, Nunavunmi

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita, Halumayut Imat Iqalut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ekaluktutiak (Iqaluktuuttiaq) Anguniaqtit Katudjiqatigiit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyauyukhaq hivumuuriyangit aulapkainahuarlugit hivituyumik aturaaqtakhait, nunalingnit-kigliliuqhimaningit amiqhaiyangit piliriakhait kititiqhimaningit uumani iqaluliqinikkut-ikayuqtauhimayut naunaiyarvingit, uumanilu ihumaginahuarlugit iqalukhimayangit-ilaliutigut-pinahuaqtangit (CPUE) ilitturningit iqalukhiuqhimayait Iqalukpiit nformation Iqaluktuuttiarmi Nunaani. Ilittuqhainiq havaktillutik nunaqatigiit amiqhaiyut iqalukhiuqtunullu ilitturvikhait kititiqhimayangit kuukkami-ihumagiyangit iqaluktamingnit pinahuaqhutik ilittuqhiivlutik naunaiyaqhimayut, uumaninnganut, nunalingnit avatikhangit atuqhimayangit. Una havaariyangit aulavigihunnguyaat nunalingnit-kigliliurningit amiqhaiyut uvani aviktuqhimayumi ilaliutiginiaqtangit inikhautiliuqtut ilaliutauhimayut ilitquhiita avatingit amiqhainirnut iluani Nunavunmi imarmiuttait nunat avataita.

Una amiqhainirnut piliriakhaq havaariniaqtangit iqalukhiuqtillutik imarmi kuukkami uvani ( Iqaluk, Halugvik, Paalliryuaq uvani Jayko kuukkait) ukiunnguraangat, havaarilugit ihivriuqhugit uvanngat qitqtani-Taaqhivalirvia uvanngat nunguani Apitilirvik. Hamna hivitungani havaariyauyukhamaat saivanik ukiungani havaariyauyukhaq, tallimat havaangit havaariniaqtangit kititiqhimainnarahuaqtangit uumani CPUE naunaitkutaa. Tallimat ukiungat hivitunia ikaarutikhaat piyumayangit naunaiqhiinahuaqhugit tiliyakhait nakuuqpiaqtumik iluanut amihuunikhamaat ihivriuqhiivlugit ukpiruhuutikhanut. Uvani saivanik ukiungani naahimakpat, kiuviniit haffumani amihuryuangit ihivriurningit naunaitkaqhimayakhaat makpiraaliuqhimalugillu iluani Kanatam Kavamatuqangit Hivituyumik Unipkaariyangit amihuuyut unalu kinguani unipkaaqtakhait tuniyauhunnguvaat tamainnut havaariyauyukhanut parnautainnut.

Ilittuffaariangani:

EC03 Tukiliutaa: Pivallianikkut Pilimmakhainirnullu haffumani Nunalingni-Kigliliurningit Iqalungnut Amiqhainirnut Ilitturvikhaat unalu Aallannguqtilaaqhuni unalu Amiqhaiqatigiyangit Upalungaiyaut Iqalukpiit iluani Qikiqtani Aviktuqhimayumi, Nunavunmi

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita,, Halumayumik Imaq Iqalut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Panniqtuuq Anguniaqtiit Katudjiqatigiit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhaliuqtangit haffumani havaariyauyukhanut inikhaliurahuaqtangit nunaqatigiit iniliurvikhainit Iqalukpiinnut amiqhainirnut amirinahuarlugilu iluani Nunavunmi, hamna pidjarikhinahuarlugit hivituyumik aturaaqtakhainit hapumminahuariangani avatikhainit niqinut nunguttailinahuariangat, ikayuqhimmaarahuarlugillu aturaariangani iqalungnut pivallianikhait itqurnahuarlugillu maniliurahuarnikkut angikliktirahuarlugillu nunalingnit ihumanahuarlugillu pitquhituqangit iqalukhiurnikkut ukpiruhuutait. Una havaariyakhaat tugliutihimayangit haffumani tiliugaanit pilimmakhainirnullu nunalingnit-kiglikhainit iqalukhiurnikkut amiqhaiyangit piliriakhaq angikliktiqhimanahuarlugillu ihiviurningit havaariyauyukhaanit iluani Qikiqtani nunaliit qaangiqhimalugillu tallimanit ukiunganit ikaarutikhait. Ilainnaa I ilaliutihimayangit nunalingnit Panniqtuumi.

Hivitungani hivunikhautikhait ilaiutauhimayangit: ilitturnahuarlugit nunalingnit-kigliliurningit havaariyauyukhanut hapumminahuarlugit, Long-term goals include: realizing a community-based framework for conservation, simultaneous optimization of Arctic char resources, and fostering community involvement in decision-making processes relating to Arctic char management.

Ilittuffaariangani:

EC28 Tukiliutaa: Pivallianikkut Imarmiuttait Amiqhainikkut Piliriakhaq Nunavunmiunut - |Nunavut Nunalingni –Kiglikhanut Imarmiuttait Piliriakhaq (N-CAMP)

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaum Avatingillu, Tahirmiuttait Kuugarmiuttait Iqaluit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Kavamangit-Avatiliqiyit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyauyukhaq hivumuurutigiyait pivalliagiangani ilihautiyut uuktuqhutik amiqhaivlutik imarmik nakuudjutinut, imarmiuttait uumayuit qupilruit nayugaat, Iqaluit amihuuningit anguniarviit Nunavunmi. Hamna havaariyauyukhaq atuqhimayakhaat aahiit Kaniitian imarmiuttani amiqhainikkut parnautingit tunngavikhaanit, ilaliutihimalugit Inuit Qaujimajatuqangit hivunikhaliurutikhait ilaliutauhimavluni turaarvikhaanlu ukpiruhuutait. Hamna hivunikhaliurutikhaat hipkaivikhaat Nunavunmiunut nunaliit hakugikhivaalliriangani ikayuqhugit ilihautikhait aturaaqtakhainit iqalliqinikkut imarmiuttainlu iluani avatingnut amiqhaivlutik.

Aahiit hivunikhautikhait ilaliutauhimayut: nunalingni iqalliqihiurvikhait amiqhaiyangillu inikhait, ikayuqhimaluginllu aturaaqtakhait ikayuutigilluaqtakhangillu aviktuqhimayumi aulavikhait amiqhainikkut, pivallianahuarlugillu nunamiuttainnit turaarvikhait ilitturvikhangit pitquivlutik ikayuqhimavlugillu Iqalukhiurniq Nattiliqinirnillu (F&S) Pivallianikkut havagviit avvautihimagiangani ilagihimayangit Nunavunmiunut nunaliit.

Hapkuni Ilainnaa I uumani N-CAMP, F&S pilihaaqhimayangit aviktuqhimaninga imarmiuttat ihivriuqtamingnit ingilrutikhanut, aulapkaihimayait nunalingni katimadjutauhimayangit, hivulliutigiyangillu piliriakhait hivunikhautikhangit. Ilainnaa II unalu III hivumuurutigiyait pivallianikhait iqalungnut imarmiuttainillu amiqhailihaaqhimayakhait havaangit ikayuutauvlutik aahiillu parnautait. Uvani Ilainnaa III, haffumani nutaamik qaritauyaliqinikkut turaarutaat (www.ncamp.ca) aullaqtilihaaqhimayangit, inikhaliurutigivlugulu humiliqaak nunaqatigiiktunut qauyimayakhait aahiillu imarmiuttait avatikhait kititiqtaarialik avvautilaaqhugillu.

Ilittuffaariangani:

Nunaup avatingit, Tingmidjait Niryuutit

EC20 Tukiliutaa: Qikiqtaalup-Kupaillu Tarratanga Ikirahanga/ Hikuhilaarmiut Imanga Taryurmiuttait Tingmidjait Amiqhaivikhaat Qauyihaqtuit-Ihivriuqhimayangit Aktuqtauningit Ikivallialiqtut Auyami Taryum Hikua Qutingnikpaangillu Pivallianingit

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avatingit, Tingmianut Niryutit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Carleton Ilinniarvigyuangit

Amiqhainikkut Ikaarvia: 2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhautikhaa havaariyauyukhanut kangiqhuutauvluni tunihiyakhaat amihuryuanganilu taryurmiuttait tingmidjat iluani Qikiqtaalup-Kupaillu Tarrangata Ikirahanga/ Hikuhilaarmiut Imanga Taryurmiuttait aviktuqhimayumi auyami ivaliraangat, ihivriuqhugillu ayuqhautingit qutingnikpaami pivallianingit hulidjuhiit ihumagiyauvagaanlu havaktaugaangat qanurilingayauyunit. Una havaariyauyut ihivriuqtaugaangat ihumagiyauyut kataktauvaktut avatait aktuqtauningit auyami hikuiraangat taryurmi imarmiuttait tingmidjait amihuaryuit niriyauliqpakhutik nannungnit.

Havaariyauyut havaangit:

  • Katitiqhimayangit kiglinganit naunaiyaqhimaningit qingaliit aahiillu taryurmiuttait tingmidjat amihuaryuit hiamittitiyullu taryum hinaani.
  • Qaffiuyungnaqhivauk amihuuningit qffiuningit ivayunit ayuqhautivakhutik ulipkaqhimayut umiaryurnit hayungningit.
  • Naunaiyaqtauhimayut ihumaaluutauvlutik nayuqpauhingit ivayunut irniuqtunullu hiqumilaaqtuq havagluaqtaugaangat qanurilinganingit uuminngatut uqhuryuangit qurluqtunit nunahittiraangallu.
  • Amiqhailugit nanuit hulidjuhiit tingmidjait amihuaryuinmi amihuuningit kigliliuqtauhimayangit nanuit niqhiuqtut tingmianut ivayungit.
  • Titiraqhimalugit Inuit pitquhiriyangit avatingit qauyimayainnit aallannguqtiqpalliahimayunit ilagiyait nanurnut, nattiit, tingmidjaniglu ilagihimmaaqhutik taryum hikuani aallannguqpallianingit hilaup uunnakpallianingillu.
Ilittuffaariangani:

Nunaup avatingit, Taryurmiuttat Uumayuit

EC13 Tukiliutaa: Hivunngani Ikaarningillu Aallatqiingat uumani Uqhualungmik Ilaliutilgit (PHC) iluani Imarmiuttait Hiurait Qikiqtaalungmi, Kivataani Kaniitian Ukiuqtaqtumi

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avataita, Imarmiuttait Uumayuit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ilinniarvigyuangit Manitoba

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhaat naunaiyaiyunit uuktuutigivluniuk kiklikhaanit ihumagiyamingnit uumani uqhuryualuit hivuuranaqtumik uvani tunngavianit uumayuit (taunaniraaluk imarmi unalu taryum imaa hitivingani uumayuit) uumani Qikiqtaalum niriyakhait katilviuningit hivunngani uqhuryuanit qauyihaqhimayait/aulapkaqtaaqhimayut agyaqtuilluaqtumik umiaryuakkut. Tahapkuat ihivriuqtauhimayut kititiqtauvlutik auyami umiaryuarmit Amundsen qauyihaqrvingat umiangat nunami Qikiqtaalungmit ikayuqhimayangillu qauyimayauyuq uqhuryuat kuviyauhimayut nayugaanit, uuminngalu amiriyauhimayumi nayugaanit, akunngani nunauyami kiglikhaliuqtumik uqhuryuanit ilangani atiitainillu.

Uqhuryualiqiniit ataanit hiuralingni Qikiqtaalungmi (ilagiyangillu Hivuraanit Imaup Angmaumaningit, Davis Ikirahangmi, Lancaster Ikirahangmi unalu Jones Ikirahak) angitqiyauvlutik Kanatam Ukiuqtaqtumi, tattiingillu kangiqhidjutiqaqtut amihuryuat biliyannit qattaryulingnit uqhuryuanit. Hilaup uunnakpallianingit hikuhuiqpalliavlunilu taimaa uqhuryuat inikhaqaqpallialiqtut qauyihainirnit/hiamittitivallialiqhutik taryum hinaani uqhuryuanut aviktuqhimayumi aktuuminaqtuq. Hikuiqpallialirami, uqhuryuanut qauyiharningit umiakkut agyaqtuivaktunlu ukunanngat Northwest Passage Ikaaruhia angiklivallianiaqhuni, tamarmillu hulidjuhiit aktuqhimaniaqtangillu angiklivallialuniuk uqhuryuanut hivuuranarningit hulidjutikhait Qikiqtaalungmut. Kihiani, uqhuryuat ilitquhiqaqhuni ilitquhiutagamik uqhuryuanut maqilaaramit, uyararni uqhualukhautaugamik ikulalaaqtut, nunamillu qurlualaaqhutik.

Ilittuffaariangani:

Nunaup avataita, Imarmiuttait Amaammaktittiyuktunut

EC05 Tukiliutaa: Kivataaniurmiuttait Kaniitian Ukiuqtaqtumi Aarluit Atiliuqhimayait, Ilaliutainit Unguvaiyaqhimayangit Amiqhaiyangillu

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avataita Amiqhaiyangit Havaariyauyukhanillu: Imarmiuttait Amaammaktittiyuktunut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ilinniarvigyuangat  Manitoba

Amiqhainikkut Ikaarvia: 2013-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhautikhaat haffumani qauyiharnikhanut havaariyauyukhanut pivalliagiami aturaaqtakhait, hivitunianit aarluit qilalugait (Orcinus orca) qauyiharvikhait piliriakhaq tamainnut Nunavunmi. Ukunanngat havaariyakhaanut, qauyihaqtiit ilittuqhimaniaqtangit arviit avataita mikhaagut iluani Nunavunmi, ilaliutihimalugillu humiliqaak ittuuyaakhaita iluani Nunavutiup taryungani, humiliqaak nuuvangmangaat ukiumi, humiitpagiakhaita Ukiuqtaqtum imarmiuttanit amaammaktittiyuktut nayurvianni. Qauyihaqtiit parnautiginiaqhugit qauyiharnikkut naunaiyaiyunit qanuq aarluit ilagiyungnaqhivaat aallat iluani Nunavunmi taryungit, aahiillu aarluit amihuuningit itpagiakhaita Qutingnikpaami Taryuani aahiillu aviktuqhimayumi. Naunaiqhiniit hamanngat qauyiharningit ikayuutauhunnguyaat kangiqhittiariangani arviit aktuumivagaat iluani Ukiuqtaqtumi avataita, ikayuutauniarami Ukiuqtaqtumiuttait hivunikhaliurutikhait avataita aallannguqtiqtauhimayut ilagihimayangit angikliktiqtauhimayut aarluit tikiqattaqhimayut Ukiuqtaqtum taryungit hikungit. Aarluit nayuqpagaat Nunavunmi imanganit auyami niriliqpagaat tuugaliit, qilalugait, arviillu, nattiiniglu. Aarluit takuyauhimaittut iluani kivataanimi Kaniitian Ukiuqtaqtumi ukiumi ukpiriyauvaktut ingilravaktut Nuat Ataantingmi taryuata uvunga Ukiuqtaqtum taryungit hikumunngauyuinnamik.

Hamna havaariyakhaat iniliuqhimayangit kinguani nakuuqpiaqtumik nunalingni-kigliqaqhimayait amiqhainikkut havaariyakhauluit, upalungairutivluniuk ilaliutigivlugulu pivallianirnut havaqatigihimayangit manirarmi qauyihaqhimayauyut amihunut nunaliit tamainnut Nunavunmiunut. Havaarivluniuk, qauyihaqtiit manirarmi ilihautigivlugillu Ukiuqtaqtumi qauyihaqtiit ikayuqtunut nunalingnit, ihumagivlugillu qauyihaqtiit ikayuqtut inmikkut manirarmi havakhimayukhat hivunngani.  

Ilittuffaariangani:

EC23 Tukiliutaa: Nunalingni – Kiglikhainut Amiqhainirnut uumani Hikumiuttait – Irniuqpaktunit Nattiit Nanuillu Niriliqpaktut iluani Ikirahaup Imanga

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avataita Amiqhaiyangit Havaariyauyukhanillu: Imarmiuttait Amaammaktittiyuktunut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: York Ilinniarvigyanga

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhautikhangit ilitturvikhangit ihivriuriaqaqtangit avatingit aanniarningillu haffumani Ikirahaup Imanga avataita, aulapkaivlutik katilviuhimayumik parnautigivlutik ukunanngat Kugaaruk nunalingit turaarvigigiami nunalingni-kigliliuqhimayangit amiqhainikkut ilittuqhimayangit nattiit nanuillu avataita. Una havaariyauyukhaq ihumaliurutauniarami hilaup uunnakpallianinga ingattaqhivallialiqhuni pivallianikkut aktuqtauhimayangit nattiit, ugyuit nanuillu, hivuniginahuaqhugulu ikayuutigivluniuk hapummivikhangit aanniaqtailinahuarlugillu, amihuryuangit aturaaqtakhait anngutikhanut piyumayangit nunalingnit haniani Ikirahaup Imanga. Hamna inuuhingit ilitturvikhait naunaiyaqhimayangillu kititiqtauniaqtut pivalliagiami hivituyumik naunaiyarningit kangiqhittiarianganilu ukiuqtaqtum nattiit avatingit (uuminngatut, irniuqtamingnit inuuraarningit, timingit qanurilinganingit, niriyunit nayuqpauhingit, nutaqqiurningit, ingutaarningit, hivuurarnarningit aanniarutingillu). Timingit naunaiyaqhimayangit nattiinnit ihivriuqtakhait amaammaktittiyumi niqhiurningillu nayuqpauhingit nanuinnit nayugaanit. Nunalingni anguniaqtit Inuit Qaujimajatuqangit (IQ) parnautiginiaqhimayangit pitquhingillu qauyimayait ihumaliurvikhait qanuq nunaqatigiit ukiumilu aallatqiitigut nattiinit atuqhimayangit amihuuningillu.

Havaariyauyukhaq havaangit:

  • Ikayuqhimalugit ilitturvikhait haffumani nattiita amihuaryuit, niriyuktait, humiliqaak atuqhimavagaat iluani Ikirahaup Imanga taimaa parnautigihimalaaqtangit hivunikhautikhamut ilitturningit;
  • Kiititirlugit uqhuangit ilainnaat nattirnut taimaa naunaiqhimalaaqtangit kangiqhidjutigiluniuk nannut niriyuktangit iluani nunangani;
  • Tukhiutihimalugu hapummivikhait inikhanut ilanngarnanahuarlugit avatingnut aktuqtauningit hilaup uunnakpallianingit unalu ingattaqpallianingit havagluaqhimayumi pivallianirnut;
  • Havaqatigihimalugit Kugaaruk nunalingnit pivallianahuariami hivituyumik aturaaqtakhait nunalingnit-kiglikhautikhait amiqhainikkut piliriakhaq.
Ilittuffaariangani:

Nunaup avataita, Imarmiuttait Taryum hinaani nunamilu Avataita

EC22 Tukiliutaa: Mikiyuit Hikuilrup Ikirahait Nunavunmi: Hivunigiyakhaat Aallatqiit nauttiat Huradjaillu, Hilaup Uunnakpallianingit Hururningillu

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita Amiqhainikkut Havaangit: Imarmiuttait Taryum hinaani nunamilu Avataita

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Acadia Ilinniarvigyuangat

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2014; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyakhaat qiniqhiahimayangit aulavikhangit kiglikhait naunaitkutikhaat uumani hivunikhaat aallatqiit nauttiat huradjaillu hururningillu ilitquhingit uvani malrurnik mikiyumik hikuilrum ikirahainmi uvani Queeniup Ikiraharmi uvani Devon unalu Ellesmere Qikiqtarni iluani Qulvahikpiaqtumi Ukiuqtaqtumi, pivallianahuarlugillu naammagiyarnit uuktuutikhait avatikhanut amiqhainnaqtumik uvani nayugaanit. Hamna kigliriyangit hivituyumik amiqhainnaqtumik, qauyihaqtiit aulapkaihimalutik naunaiyarningit uvani qanurilingayauningat irniuqtunik amihuuningit taryurmiuttait tingmidjanik aahiillu niryutit iluani hikuilrut ikirahait, atuqhimayangillu aulavikhangit uuktuutingit kiuvikhaliuriangani aahiit nayugaanit ilitquhiitalu amiqhailaaqtait uvani hikuilruq ikirahait ahinit Nunavunmi. Una havaariyakhaq atuqtauvaktut tamarmik qablunaanit qauyihaqhimayangit unalu Inuit Qaujimajatuqangit (IQ) naunaiyaiyut akturnahuariangani hivunikhangit.

Mikiyut hikuilruq ikirahait aallatqiit huradjait nauttiallu "uyarangit auktuumilaaqtut" iluani Kaniitian Ukiuqtaqtumi, taimaa ihumagiyaulluaqpaat niryutit nayuqpauhingit. Ilitquhiriangit, atuqtauhimavagaat anguniarviuvagaat Inuinnainut taimaitpaktuttauq tamainnut Nunavunmi nunallaani. Tahapkuat hikuilruq ikirahait tunihivaktut angmaumayunik imaq ukiumi, amihuaryuit nayliqpagaat imarmiuttat amaammaktittiyuktut huradjanut taamnalu utiqtaqtut nutqarvigivagaat ivayunillu nayugaat utiqpaktunit imarmiuttait tingmidjat.

Havaariyauyut havaangit:

  • Uvani hivunngani ukiumi (2011-2012) ilaliutauhimayuq havaariyauyukhaq akiliqhimayangit  havaangit kititiqhimayakhait, qauyihaqtakhait ikayuqhimayangillu tadja aulayuittumik naunaiyaiyunit uumani hilatigut unalu nanminiriyangillu ilitturvikhangit angmaumayunit hamanngat malruk nayugaanit, ilaliutauhimayuq titirarningit qimilruqtainnit ihumagiyangit uvani nayugaanit.
  • Hamna tugliata ukiunganit (2012-2013) qiniqhimayait havaanut havaariyakhaat kititiqhimayakhaat, qauyihaqtakhaat tunihiyakhangillu angmaumayumik hururningit ilaurutikhangillu naunaitkuhingit haffumani nayugaanit, ikayuqhimalugillu IQ naunaiyainiit maniqqami ilitturnningit aulapkaigiangani uuktuutigiluniuglu amiqhainirnut inikhait (humunngaraangat, ikaarningit, ivayuhimayunit, ilitquhiriyangillu, taimaittumik).
  • Hamna kingulliqpaangat (2013-2014) kiugiaqaqtangit ilihaqtut ikayuutikhait iniqtiqtakhait uuktuutigiyait amiqhainirnut angmautikhait unalu kingulliqpaat unipkaaqhimayait upalungaiyautit, ilagivluniuk kiuhimayangit ihumaaluutigiyamingnit humiliqaak aallat nayugait nunaliilluuniit amiqhaigiaqaqtangit iniliurlutik.
Ilittuffaariangani:

EC30 Tukiliutaa: Aktuqtauningit uumani Imarnut qulliliqivagaat Havaariyaat Ukiumi Taryum Hikuani unalu Niryutit Pullahimayut iluani Kangiryualuup Iluani

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita Amiqhainikkut Havaangit: Imarmiuttait Taryum hinaani nunamilu Avataita

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ukiuqtaqtumi Qingaliit Katimaviit 

Amiqhainikkut Ikaarvia:2013-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunigiyait haffumani havaariyakhaat pilimmakhariangani nunalingni-kiglikhaita qauyiharningit ikayuutigiyangit aturvikhangit hapumminahuarnikhanullu Inuit qauyimayangit ilauqattauningillu uumani qauyiharnikkut inikhait, iliharlugillu avatikhanut aallannguqtiqtauhimayut kititiqhimaningillu aktuqtauhimayut haffumani imarnut qulliliqinikhait havaariyakhait aktuqtauhimayut taryum hikua avatait iluani Kangiryualuum Iluani. Kuukkait ilagiyait qurluangit upinngaami auktuumiliraangat, kihimi hivituyuq imarnut qulliliqinikhait pivallianingit tadja imarmik kuvilaittuni kihimi hamna qulliliqinikhanut pivallialluarumi qurluangit uvani ukiumi qitqani, nutqavlugit imarnut qulliliqinikhainnut aturvikhaanit. Qauyiharniit apiqquutingit kiuhimayakhaat qanuq hamna imarnut qulliliqiyauvaktut akihautait aktuumiyauvaktut unalu angitqiyaulluarningit imarmik halumayumik iniliuqhimavaktut ataani ukiumi taryum hikuani, taimaa taryulingnit aktuqtauhimavagaat, imaup ingilrania, taryup hikua hikuvlungit uvani hikuilrup ikirahait hikum higyangit, qanurli hapkuat akihautait aktuumiyauvaktut niryutit amihuuningit, uumanilu hivunigiyauvagaat hapkuninngat pullahimayut tuquyauvakhutiglu. Una piliriakhaq hakugikhipkaivagaat Inuit nunaliit hivuliqhivakhugillu inmikkut amiqhaidjuhingit piliriakhait ilaliutauhimayangillu tutqignaqtumik ilihautikhait ikayuutigivluniuglu pitquhiriyangit taryum hikut qauyimayangit anguniarviillu ayuinningit, ilittuqhaivakhugillu niryutit amiqhaiqatigiyait ihumaliurvikhait, niqit attarnaqtukkuunngittiarnikkut unalu maniliurahuarnikhainnut pivallianingit nunaqatigiingnut uumayuit maniliurahuarnikkut.

Una ilitturnikhait ilaliutauniaqhuni ihumagiyaulluarningit kiglikhait hivituyulingni avatikhanut amiqhainirnut ilitturvikhait haffumani Kavamainut Nunavunmiunullu parnautigiyakhait ihumaliurnahuaraangata, malikhugu kiglikhanut uumayunut amiqhaiqatigiyait ihiviuqhimagiangani angiklivalliahimayunit aktuqtauningit haffumani imarnut qulliliurnikhainut havaariyakhait Kangirualuup Iluani parnautigiyakhaat aulavigiyakhangillu avvautingit kigliliurahuarlugillu maniliurahuarnikhainut angirutait atuagakhangillu.

Ilittuffaariangani:

LU06 Tukiliutaa: Uqhuryuani Kuviyauhimayuq Ilittuqhainingit unalu Ilitturvikhangit Ihuaqutikhait haffumani Hutsin unalu Davis Ikirahait  

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avataita Amiqhainikkut Havaangit: Imarmiuttait Taryum hinaani nunamilu Avataita

Havaariyauyum Hivuliqtinga: LOOKNorth

Amiqhainikkut Ikaarvia:2013-2014; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyakhaat turaarviuhimayuq akihautingit nalunaiyaiyut kiuhimayangillu illittuqtauhimayut uqhuryuat kuviyauhimayut iluani Hutsin unalu Davis Ikirahait nunaani ukunanngat atuqhugit Nunaup Tautukhimavlugit (EO) qauyiharniit. Hamna maniliurahguarutikhait ihumagiyauyut Nunavunmi angikliktiqtauhimavluni, ilittuqtauhimayuq angikliktiqtauniaqhunilu umiat agyaqhiiyunit iluani ikirahait ilittuqhimavlunilu ingattaqhimaniaqhunilu taryurmiunnit halumainniaqhunilu. Nunap Tautukhimavlugit EO qauyiharniit nakuuqpiaqtumik atiliuqhimayauyuq uumani nunaryuam ihumagiyaulluaqhugu ilanganit imarmiuttait halumaittumik taututtiaqtakhaat piliriakhainit tamainnit tauttuttiaqpakkamik huliyauningit uuminnga auladjarikpiaqhimaningit amiqhailluaqtangit angiyaaqtumi ungahiktumi taryuannit.

Hamna havaariyauhimayuq qimilruqtauhimayut Nunap Tautukhimavlugit EO qauyiharnikkut atuqhutik naunaiyaqhutik kangiqhinahuaqhugillu ingilrarningit uqhuryuat iluani Ukiuqtaqtum taryuat kiuvigilluaqhugulu Hutsin unalu Davis Ikirahak. Hamna havaariyakhaat nainaaqtauhimayuq qauyimayangit avatikhanut ilitquhiitalu inuit aallanngayunut uumayuit inungnullu-ikayuqtauhimayut ihumagiyakhaat ihivriurnikhainut aktuqtauhimaningit amiqhaiyakhangillu kiuvikhainit. Ukunanngat ihivriurningit, maligiaqaqtakhait qanuq iliyakhait ‘nakuuqpiaqtumik uuktuutikhait' Nunavunmi imait ilivlutik, ilaliutigiyangit naunaiyarnikhait akuniuyumik kiuvikhangit inikhanut.

Ilittuffaariangani:

Nunaup avataita, Nunamiuttat Huraat Amaammaktittiyuktunut

EC04 Tukiliutaa: Kangiqhidjutauhimayuq Amaammaktittiyut Kulavait iluani Beverly Amihuaryuit uumani Taiga Ukiivaktut Ahiarmiuttat-Nunamiuttait Tuktut, Rangifer Trandus Groenlandicus

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avatiqatigiingniq Amiqhaidjuhinut Havaariyauyukhat: Nunaup Niryutit Amaammaktittiyuktunut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Kavamanga, Avatiliqiyit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2010-2011, 2014-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit tukhiutihimayut ihivriuqtakhainit amihuuningit, tuniyakhait, ukiinnguraangat atuliqpagaat, unalu amihuuningit haffumani Beverly unalu Qamanirjuaq tuktungit amihuuningit iluani tamarmik Kivalliq Kitikmeonmilu nunangani Nunavunmi.  Hamna havaangit ihumaliuqtakhait ilagivluniuk hilingnianit umingmait, akhait amaruillu iluani ilitturvikhanut ininganit. Tuktuit ihumagiyaulluaqpagaat Inuinnainut nunaqaqaaqhimayunut pitquhiriyangit; ihumagiyaulluaqpagaallu iuudjuhianut anguniaraangat niqinnaqpiaqtumik, havaanullu maniliurahuarnullu ilagivluniuk anguniaqtunut ikayuqtut niqikhainut akiliakhait pulaaqtaqtunullu, ikayuqpakhugillu aturaarnahuariangani inuit pitquhiriyait Inuinnainut aahhiittauq aallanut. Beverly unalu Qamanirjuaq tuktut amihuaryuit ingilravakhutik tamainnut Saskatchewan, Manitoba, unalu Nunatsiaq Nunavunmilu. Tamarmik amihuuningit nurrait unalu kingulliit tuktut iniqhimayut iluani Nunavunmi; nuliarvingillu maniraat, ingilraqattaqtunullu ikaarvingit unalu ukiivingit, hinaani anguniarvingit, takunnaqtuq tamainnut nunallaani. 

Havaariyauyut havaangit:

  • Pinahuarlugit nutqaqattaqhimayunut amihuuningit kangiqhudjuhia naunaiyainingillu amihuuningit pivallianingit amihunit irniuqtut kulavait uvani Beverly unalu Qamanirjuaq irniuqtunut kulavait ukuninngat qffiuningit aallatqiinguyut uumani <15%.
  • Ihumaliurlugillu ilagiyangit nakuudjuhingit atuqhimayangit ukiungani nurrait inuuhianit tamarmik amihuuningit kinguani ukunanngat amiqhaiyangit kulavait/nurrait amihuuningit.
  • Titiraqhimalugu ukiunnguraangat atuqhimayainnit, ingilravingillu uuktuutingit, ilitquhiriyangillu amiqhaiyangit tamarmik, atuqhimayangit nunahiutit naunaitkuhiat GPS nit taiyauliqpagaat alruyaittumik nalunaitkuhikhaat naunaiyainiq.
  • Amiqhaiyangillu akihautilluaqarniqqata ukunanngat qauyiharningit pivallianingit hulidjuhiit unalu tuktut atuliqpagaat uumani alruyaittumik nalunaitkuhikhaat naunaiyainiq.
Ilittuffaariangani:

EC07 Tukiliutaa: Kitikmeot Umingmat Aanniarutinut Amiqhainikkut Piliriakhaq

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup Avatinut Amiqhainirnut Havaariyauyukhat: Nunamiuttat Huraat Amaammaktittiyuktut 

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Kavamangit – Avatiliqiyit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2010-2012; 2013-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyauyukhaq hivumuurutiyangit ikayuutauvlunilu ilittuqhainikhanut haffumani aanniaqtailinikkut ilitquhiita umingmainnut parnautigilaaqtangit kiugiangani amiqhainikhainnut avatittinikkut umingmainut amihuuningit inuuraaqatigiingnikhainut maniliurahuarnikhaininullu parnautikhait, unalu amiqhainahuariangani umingmainut inungnullu aanniaqtailinahuarnikkut attarnaqtuqaqtailinikkut. Umingmait ihumagiyaulluaqtut nunaqaqaaqtuminiit inuuyut haffumani Ukiuqtaqtunut nunaup avataita uumanulu ahinirmiunnut amihuuningit ikayuutauvlutik nunalingnut inuuraaqatigiingnikhainut ikayuutauvlunilu maniliurahuarnikkut angmaumaningit. Umingmait naunaittut ayuqhaliqhutik aallatqiit aanniarutiqaliqhutik taimaa hivuani naunaiqpiaqtauliqhutik aanniarutiit ingilrayut iluani Kitikmeot nunaani. Qupilruit aaniarutauliqtut (haffuminngatut, takunnaittut aanniarnaqtut, takunnaittut aanniarutauyut, unalu uumayunik uummaviqaqtut) tahapkuat ihumaaluutigiyaulluaqhimayangit nunaup avatingnut qanurilinganingit, tahapkuat ihumaaluutigiyaulluaqtut iluani Ukiuqtaqtumi ilitturnarluaqhuni hilaup uunnakpallialiqtuni taimaa aallannguqtiqtauvagaat nunaup avataita uumayuillu iluani. Kihiani, kangiqhidjuhia aktuqtauningit avatingillu haffumani qupilruit aanniarutauliqtunit umingmainnit ikayuutauniaqhuni ingattaqhittailinahuariangani inungnut aanniaqtailinikkut taimaa ilaurutaugamik.

Havaariyauyut havaangit:

  • Katitiqhimalugit pitquhiriyangit qauyimaningit umingmainnut aanniaqtailinikkut ikayuutilluariyakhaat qauyimaningit ukunanngat umingmait aanniaqtailiningit taututtiaqtakhait upalungaiyautikhaat.
  • Amiqhaiffaariangani qupilruit aaniarutauliqtut aallatqiinguyut, takunnaqtut amihuuningillu umingmainut anguniaqtauhimayut haniani Kugluktuktuk uvanilu Ikaluktutiak-mi angiklipkainahuarlugillu hamna piliriakhaat havaangit ayurnaittumik uuktuutigilugit uvani nunaliit iluani Kitikmeot nunangani (Uqhuqtuuq, Talurjuaq, Kugaaruk, Umingmaktuumilu).
  • Ihumaliurahuariangani tadja atuqhimayangit hivituyungani aktuqtauningit, naunaiyaqhimalugillu amihuuyut hivituyuraaluit umingmait puvangni qupilruit, ihivriuttiaqhimalugillu aanniarutauliqpagaat mikhaahut aktuqtauhimaningillu uumani qupilruanit umingmainut, uuktuqhimanahuarlugillu hungmangaat taimailiyauvakkamik uuktuutigiyainnit iluani umingmait anarningit uumalu qanuq pinahuariangani ilagiyauyungnaqhigamiuk qupilruinmi ayuqhautingit. 
  • Ilittupkailugit ilihautilugillu nunaqatigiiktunut (anguniaqtiit) haffumani ihivriurningit kititiqhimaningit umingmait aanniarutaatigut amiqhainianit naunaipkaqhimalugillu tamainnut inikhautikhanut nunalingni-kiglikhautikhanut amiqhainikkut haffumani niryutit aanniarutikkut.
Ilittuffaariangani:

EC10 Tukiliutaa: Amiqhaidjuhingit uumani Nunavut Angiyaaqtumik Nunamiuttait Niryutit Niqinit Niriyuktut: Qalviit,Amarut, Akhaillu

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Avatiqatigiingniq Amiqhidjutinut Havaangit: Nunamiuttat Niryutit Amaammaktittiyuktut

Havaariyauyum Hivuliqtinga:Université du Québec à Rimouski

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2015; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit amiqhaiyangit Nunavutiup pingahuuyut tukiliutingit angiyaaqtumik nunamiuttanit niryuit niqinit niriyuktut: qalviit, amarut, akhaillu, tunihimayauyut amihuuningit naunaitkuhingit aturnaqtut pidjarikhigiangani aulanngittut hivunikhanullu amigailiqtunut aktuqtauningit inungnut hulidjuhiit niqinit niriyuktunut avatimiuttait iluani nunami.

Iluani Nunavunmi, qalviit, amarut akhaillu ihumagiyaulluaqpagaat pitquhirivlugillu maniliurahuarnikhanut ikayuutauvlutik inungnut. Taamna ihumagiyauyuq angikliktiqtauhimayuq aulapkaiyuq aulapkainngittunillu aktuqtauningit inungnut pivallianikkut iluan maniraani, ilagivluniuk aturaaqtangit avatikhait pivallianingit hulidjuhiit iluani ilitquhiriyangit nayuqpaktangit, hiamittittiyumi ihumaaluutigivlugit uumani aallatqiinut. Tahapkuat ihumaaluutigiyangit tikkuaqtauhimayut piyumayainnit kangiqhinahuarlugillu inuuhiannut akhuuqtauhimayut kititirlugillu ilagiyangit amihuuningit ilitturvikhainit qalviinnut, amaruit akhainullu nunangani amiqhaigiangani ingilravingit. Naunaiqhiitinnatik, kiglikhaqannginnamilu naunaitkuhikhainit akhainut amihuuningit aktilaanga, tunihiyangillu ingilravingillu Kivallirmi kivataanimilu Kitikmeonmi ittuni, naittumik qauyihainikkut atuqhimagaluangit kangiqhittaaqhugit amihuuningit qaffiuningit ingilravingilluuniit qalviit amihuuningit.

Havaariyauyut havaangit:

  • Ihivriudjarikhigiangani avatingnut naunaiyainikhanut kititiqhimayangit qangaraalungmi haffumani havaangit;
  • Ihuaqhainahuarlugit pinahuarlugillu nunaptingni-kiglikhangit anguniarnikkut kititirningit piliriakhait uumani qalviit, Ukiuqtaqtumi amarut, akhainillu;
  • Kititirlugit Inuit Qaujimajatuqangit (Inuit pitquhiriyait qauyimayangit) nipiliurlugillu ingilrahimayait amihuuningit tunihiyangillu haffumani pingahuuyut aallatqiinguyut niryuit titiraqhimalugillu ihumagiyauvagaat ilitturvikhait avatiqatigiingmiuttait.
Ilittuffaariangani:

EC26 Tukiliutaa: Hivunikhanut Ihuaqhainahuariangani haffumani Inungnut Pingulaittumik Nanuit Qauyihaiyut: Iniqhimalugit Ihivriurningit uumani Pinguhimaittumik Kititirningit Nanuit Niqainnit

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat:Avatiqatigiingniq Amiqhidjutinut Havaangit: Nunamiuttait Niryutit Amaammaktittiyuktut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Queens Ilinniarvigyuangat

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2015; Iniqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna ilagihimayangit haffumani pivallianirnut akikittumik, Inungnut-ilagivlutik qauyihaiyut nanurnit, hamna havaangit hivumuarutihimayait inirianganit ihivriurningit atuqhimayainnit nanup niqaa kititiqhimayauyut pinguyauhimaittumik Inuinnait anguniaqtunut, taimaattauq pinahuariangani Inuinnait ilauqataugiangani amiqhainikkut amiriyangillu haffumani Nunavutiup nanungit tutqittiariangani. Hamna havaangit tukhiutihimayangit ilaliutigiangani nalaumattiaqtumik kangiqhidjuhiit haffumani Ikivyaktumik Qaffiuningit Ilihimayangit Inuuhimayut nanurnut iluani Hiuraryuaq Ikaaruhia nanup amiqhaidjutingut ilanganit. Una ilitturvikhangit ihumagiyauyuq ihumagigiaqarmigamik haniani piittumik amihuuningit nunaqatigiiktunut Uqhuqtuurmiuttanit ikpigilluaqpagaat 10 nit ukiunganit. Una Qikiqtaaluk nanungit amihuuqatigiiktut ihumaaluutigiyauvagaat aivaqattautihimavagaallu kavamanut ilauhimayunut, Inuinnait, aahiillu ilauqatauhimayunut aallatqiinit ihumagiyakhainit uumani amihuuningit aktilaangat, ingilravingit avatikhanullu anguniaqtakhainit uuktuutigiyait.

Havaariyauyut havaangit:

  • Una Uqhuqtuuq Inuit Anguniaqtit kititiqhimyangit mitquingit ungahiktumit iluani unalu haniani Uqhuqtuum Qiqiktaryuarmillu iniqhimagiangani ihivriurningit
  • Iniqhimalugit ihuaqhaivikhangit qauyiharningit naunaiqpaaqhimalugillu nanuit mitqungit aulapkaigiangani naunairningit nanuit.
  • Naunaiqpaalliqhimalugit qanurilinganingit tamainnit mitqungit ihivriuqhimayait tamainnit ukiulingnit
  • Naunaiqpaalliqhimalugit angutaugumik arnaugumigluuniit nanuit mitqurningit anangilluuniit ihivriuqhimayangit
  • Naunaiqhimalugit angutaugumik arnaugumigluuniit tamainnit nanuit mitqurningit anangilluuniit
  • Naunaiqpaalliqhimalugit qanurittunik nirivagait niqainnit nanuit anarningit
  • Nalunaiqhimalugit qanurittunik niriliqpagait nanuit
  • Naunaiqpaalliqhimalugit Aallatqiingugumik Qauyiharningit pinguyauhimaittumik nanuit mitquingit
  • Kititiqhimalugit naunaiyarningit pinguhimaittumik nanuit mitqurningit.
  • Ihivriurlugit nanihimayangit iniqhimalugillu ihivriurningit pinguyauhimaittumik niqingit kititiqhimayangit Inuinnainit
  • Nunamiuttanit-kigliliurningit hulidjuhiit qauyiharningit.
  • Turaarvigilugit naunaiqhimaningit nunalingnit aahiillu ikayuqhimayunut
Ilittuffaariangani:

EC27 Tukiliutaa: Uqhuryuanut Tutquumavingit & Ukiumi Utiqtaqtuq Malrulik Tingmiakkut Kuinginnairnigut Aktuqtauningit uumani Ahiap-Nunami Tuktu

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Nunaup avatinut Amiqhainikkut Havaariyakhaat: Nunamiuttat Niryuit Amaammaktittiyuktut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Beverly unalu Qamanirjuaq Tuktu Amiqhaidjutikhanut Katimayit (2010-11) Nunavut Kavamangit, Avatiliqiyit (2014-2016)

Amiqhainikkut Ikaarvia:2010-11, 2014-2016; Aturaaqtangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna hivunikhautikhaat haffumani havaariyakhautingit ihumaliuriangani haffumani kuinginnarningit aktuqtaunianut utiqtaqtut malrulik tingmidjat uumani ahiap-nunamiuttat tuktungit hamaangat Qamanirjuaq amihuuqatigiiktut ukunanngat 8 nit ukiunnguraangat inuudjuhingit ilagiyangillu: irniuqtumik, irniuqtaaraangat, kinguani auyami, ukiakhami, nuliaraangat, ukiumi upinngaamilu ingilraraangata. Ukunanngat tingmiakkuuraangat ikayuutauvagaat qauyihainahuaraangat pivalliayunillu qilanaaqtittivaktut tuktuit hangugaangata, taamna ihumaaluutigiyauvagaat aktuqtaugaangat tuktunut taimaa ihuaqtumik uuktuutigiyaangat nailinahuaraangat kuinginnarningit. Una Qamanirjuaq Tuktut Amihuaryuit angitqiyauyuq amihuaryuinnit iluani Ukiuqtaqtum uataa, kihimi kangiqhittiarnaittut qaffiuyaakhaita. Ikitpagiakhaat irniurnikkut anginiqhangilluuniit itpagiakhaat amihuaryuit-hivitungani, taamna ihumaaluutaulluarnaqhuni aktuqtaunianut amigaittuni inuuhingit anguniaqtut ilaitalu tamainnut

Kuinginninganit tunihimayangit atauhirmik haffumani mikitqiyaanit katimayut hivuliqhiyuni qayangnarnigut hivituyumik aktuqtaunianit aktuuminaqtumik amihuaryuinit. Ilitturvikhait uumani kuinginnarnianut aktuqtaunianit uuktuutigiyait ukunanngat havaangit parnautiginiaqhimayait ilittuqhiilugit tingmiakkut hulidjuhiit ilagiyangit avatinut pivallianikhait, pulaaqtaqtut qayangnaqtumik maniraanit, qauyiharnirnut ilihautiyut tamainnullu tingmiakkut huliyunit ukiunnguraangat huliniarumik ihumagiyaulluaqtangit tuktunut mikhaagut. Hamna havaariyakhaaq aulapkainiaraat amiqhaihimalugillu tamaat tingmiakkuuqhimayut malrulingnik tingmiannuani tiliuqhimayaanit ilagiiktut 8 nit 10 nulluuniit piliriaktaaqhimayumik nunahiutit naunaitkutit GPS nit qunguhirmialik ihuaqhariiqhimayumi uvunga Qamanirjuaq tuktuit.  Malruk haffumani qunguhirmiat parnautiginiaqtait amiqhaiyaami hivuurananngittunilu tingmigaangata. Hamna havaangit tunihimaniaqtaat hivulliqpaanga haffumani tuktuit Nuat Amialikanmi ikayuutauniaqhunilu ilitturnaqtumik aulavikhaat tamainnut tingmiyut havakhimayut iluani tuktuit qanilruani qakugunnguraangat.

Ilittuffaariangani:

EC29 Tukiliutaa: Ihivriuffaarningit haffumani Nunavut Nanuit Amihuuqatigiingit uvani M'Clintock Ikaaruhia Qikiqtaalungmilu

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Avatiqatiingniq Amiqhaidjuhingit Havaangit: Uumayuit Niryutit Amiqhainingit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Kavamangit-Avatiliqiyit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2010-2011, 2013-2015; Aturaaqpagaat

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaangit hivunigihimayangit ihivriuffaariangani aktilaangit ilitquhiitalu haffumani Qikiqtaaluk unalu M'Clintock Ikaaruhia nanuit amihuuqatigiingit ukunanngat pingahunut ukiukhamut ilittuqhiiyut ilagivlugulu naunaiyaiyut ilitquhiriningit kititiffaarningillu. Hamna havaangit aktuqtauhimayangit Inuinnait ihumaaluutigivluniuk haffumani kititiqhimayangit amiqhaivagaanlu nanuit ilagiyangittauq hivituyumik piyumayaulluarningit pivallianikkut aahiittauq amiqhaiyumayauyut qauyihainikkut nanuit. Uuminngaunngittuni ukpiruhuutait atuqhimagaluaqtangit ilittuqhimayangit nanuit iluani Qikiqtaalungmi, hamna ilitturvikhangit tiliugait pihimanngittangittauq tigunahuarlugit nanuit. Kihimi, timingnut hiniktittinahuarlugit kihiani ihivriurahuarlugillu uumani aungnut taiyauvagaat DNA nit qauyihaqhimavagaat naunaiqpiarahuarlugillu ahiittunik nanuit.

Uvani 2010-2011, hamna havaqatigiikhimayut iniqhimayangit nanuit ihivriurningit uvani uataani Qikiqtaalungmi uumani NGMP'ip manngutainnit.  Uvani 2014-2015, kinguani iniqpiaqhimavlugillu nanuit ihivriurningit uvani ahiani Qikiqtaalungmi, una havaangit havaqatigiikhutik nuuttutik uvunga M'Clintock Ikaaruhianut, mikitqiyaanik nanuit inuuqatigiikhimayut takunnaqtut. Kiuvingit avatiqatigiingmiunngittunit anguniarnikkut kiuhimayauyut  nutqallakhimagaluaqtut uvani 2001 mit 2004 mut, nailihimavlugillu anguniarnikkut nanurnut pilimmakhaivlutik iluani nunaliit akturnahuaqhugillu hivituyuraalungmik utiffaarnikhanut; kihiani, qanilrukkut ukiungani, Inuit tautukhimagaluaqtut ilittuqhimayauyullu amigaivyaliqhunilu nanuit amihuuningit. Ilagivlugillu malittiaqhugit uvani maligautainnit 2005 mi Nanuit Angiqatigiikhimayut Kangiqhidjutaagut (MOU) haffumani M'Clintock Ikaaruhianit kiuvlugillu ihumaaluutigiyainnit haffuminngat amihuaryuiqatigiit ilitquhiata, una havaangit tukhiutigihimayait aturnikhainut tukiqaqtunit ilitquhiita utiffaarahuarnikhainut ihivriuriangani amihuuningit nanurnut. Kiuviniit haffumanngat ilittuqhimayangit parnautigihimayait atuqhimagiangani ikayuutauvlugu TAH unalu amiqhidjutikhanut kiuvikhainnit.

Ilittuffaariangani:

EC31 Tukiliutaa: Parnautigilluaqhimayavut Qauyimayaqqut: Ukiuqtaqtumi Rangifer Amiqhaidjutikhaat Ihivriurningit Havaqatigiiktunut (CARMA)'t Inikhautikhangit Inikhaliurahuarnikhanut Amiqhaidjutikhanut Tukiliutaanit Kititiqpalliahimayut Aktuqtaunianut Pivallianingillu Nunavutiup Tuktungit 

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Avatiqatiingniq Amiqhaidjuhingit Havaangit: Uumayuit Niryutit Amiqhainingit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Yukon Ilinniarvigyuangit

Amiqhainikkut Ikaarvia: 2011-2013; Nutqaqtauhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit hivunigihimayangit kititiriangani qauyihainahuarianganilu tadja atuqhimayangit amiqhaiyunit tuktunut amihuaryuinnit avatingillu iluani Nunavunmi. Una ilittuqhainingit atuqhimagiangani ihumaliuriangani qanuq ihumaliuriakhaita ilitturvikhangillu amiqhaiyakhangit ingilrutikhait parnautigilluaqtakhaat kangiqhinahuariangani aktuqtauhimayauyut pivalliadjutinut hilaup uunnakpallianingillu Nunavutiup tuktungit, uuminngattauq ingilrutinahuarlugit turaaqhiinahuarlugillu qauyimaningit inikhaliurahuariangani ukunanngat Nunavut havaktiita parnautingillu. Nunavut aimaviungmat amihuuyunut  aallatqiinit tuktuit, uuminngalu utiqtaqtut ingilravaktunut manirarmiunit amihuaryuit, Peary tuktut, Dolphin-Union tuktut unalu angiyaaqtuit qikiqtarmiuttait amihuuningit (Qikiqtaaluk unalu Southampton). Aallatqiinguyut tuktut takunnaqpiaqtut aviktuqhimayumi aallatqiit iluani Nunavutiup hilaup nayuqpauhingillu.

Una havaangit ilittuqhiivakhugit ukpiruhuutingillu hamanngat  CARMA Havaqatigiiktut, unalu nunaryuangani havaqatigiikhimayut aulapkaihimayangit ukunanngat Ukiuqtaqtut Katimadjuhingit. CARMA'p hivumuarutikhangit amiqhaivangniaqtangit ihivriuqattarlugillu aktuqtaunianut uumani hilaryuam aallannguqpallianingit tuktunut uumayuillu tuktuqpait amihuaryungit avataangit Ukiuqtaqtumi.  Una havaqatigiingningit inikhaliuqtut qauyihaqtinut, kavamaillu, amiqhaiqatigiiktunut katimayiit nunaliillu himmauhikhainnit ilitturvikhangit ihumaliugainillu tuktunut amihuaryuinnut qanurlikiaq aktuumihimayangit.

Havaariyauyut havaangit:

  • Pivallialuni parnautigiikhimalugit havaqatigiittiariangani avatingnut ukunanngat  CARMA unalu Nunavutlu.
  • Ilauqatauhimalugit piyumayamingnit tuktunut naunaiyaiyut, naunaiqhiilugillu qaritauyakkut naunaiyaiyunit akuninganut, ilittuqhiilugillu hivunikhanut amiqhainirnut
  • Aulapkaihimalugit qauyihautilluangit uumani nayuqpauhingit qanurilinganingit tamainnut amihuaryuinnit.
  • Pivallialuni ingilrutikhait ikayuqhimagiangani angiklivallianingit kiuningit ihivriuqtangit uumani pivallianikkut unalu hilaup uunnakpallianingit tuktunut.
  • Ihivriurlugit tukiliuqhimalugillu nakuuhidjuhingit amiqhainikhanut naunaiyainiit.
  • Turaaqhimalugit CARMA'p ingilrutingit, naunaiyainingit unalu  ilihimayamingnit Nunavunmiunut.
Ilittuffaariangani:

Inungnut-ikayuutikhait amiqhainikhanut: Inuit

SE05 Tukiliutaa: Amiqhaiyangit Ilitturvikhanut Ayuinningillu Nakuurutaanit Tamainnut Inuit Nunavunmiunut Atiliuqhimataaqtunut Ilinniaryuaffaarnahuaqtut Piliriakhanut

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Inungnut-Ikayuutikhait amiqhainikhanut: Inuit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ilinniarvigyuangat  Laval

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2014; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit hivunigihimayangit kititiriangani qaritauyakkut naunaiyaivikhangit nakuuqpiangani tamainnut Nunavunmiunut Inuinnait ilihaqhimayunut, ilihaqtaaqhimagaluaqtunullu, ilinniarvigyuangat piliriakhainit, ilagihimayangit pivalliariangani amiqhaivikhaanit pidjarikhigiangani kititiqhimaningit qauyiharningillu uuminngat qaritauyakkut naunairutikhaat kingulliutikhaat ukiunganit. Iluani Nunavunmi, qauyimattiaqhimaittut qanuq uuktuutilaanga nakuuqpiarningagut quviahuutauhimayuq ilihaqtunut ilinniaffaaqhimayut ilinniarvigyuanganit, iniqhimayuq ilihaqtuq uuktuutilaangat havaangillu, unalu katilviuhimayangit ukunanngat ilihaqtaaqhimayuq iniqhimayuq havaamingnilu.  Qaritauyatigut naunaiqhimaittuq piliriakhanut ilihaqhimayunut Inuinnainit ilihaqtut Nunavunmiunit, tadja atuqhimayunit. Naammaktumik qaritauyatigut naunaiqhiiniq ikayuutauniaqhuni nakuuyumik ihumaliurvikhainit iluani Nunavunmi ihumaliudjarikhigiangani ihumaliuqtunut kangiqhittiariangani katitirniarlugillu aktuqhimayainnit uumani ilinniarvigyuangani ilinniaqhimayut inuuhuktunut Inuinnainit. Uumani qaritauyakkut naunaiyaiyut aturnaqhuni haffumani Ilinniaqtuliqiyit akturiangani inmi ilinniarvigyuangani piliriakhait, uuminngaluuniit FANS (Kiinauyaliqinikkut Ikayuutikhait Nunavut Ilihaqtunut) unalu Kakivak aktuqhimagiangani manngit piliriakhait ilihaqtunut piyumayainnit..

Havaariyauyut havaangit:

  • Kititiqhimalugit qaritauyakkut naunaiyainingit uumani ilinniarvigyuangani ilinniarutingit nakuudjuhingit tamainnut Inuit ilihaqtunut iluani hilataanilu Nunavunmi (uuktuutauhimayut ilihaqtut iniqhimayangit, ilinniarvikhainit piliriakhaq, amihuuningillu ukiunganit iluani ilinniarvigyuaqhimayut piliriakhaq);
  • Kititiqhimalugit qaritauyakkut naunaiyainingit uumani ilinniarvigyuangani ilinniarutingit nakuudjuhianut Inuinnainut uuminngat ilinniaryuaqhimayunut ilihaqhimayuq, humiliqaak iniqtiqhimayangit ilinniarutaanit (uuktuutigiyait havaanut nakuudjuhianut ilagihimayaitalu ilinniarvingnut hivuniqhuutaanit havaatigut);
  • Kititiqhimalugit qaritauyakkut naunaiyainingit uumani kiinauyatigut ikayuutikhaat piliriakhait uuktuutigivlugillu nakuuqhuhianut hivitunianut ilinniarvigyuanganit nakuudjuhianit ilinniarningillu iniqhimayangit (uuktuutigihimayangit kiglinganit kiinauyatigut ikayuutikhaat nakuuyumiktauq piyumayainnit ilihaqtunut.
Ilittuffaariangani:

SE06 Kangiqhiyangit Nunalingni Aallannguqtiqtauhimayut iluani Qikiqtaaluk: Ihivriuqhiyangit Nunalingnit Aktuqhimayauyut ukunanngat Mary Kugaa Havaangit ukunanngat Nunalingni Kigliliurningit Qauyihaqtut

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Inungnut-ikayuutit amiqhaidjutingit: Inuit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Qikiqtani Inuit Katudjiqatigiit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2013-2016; Aturaaqhimayait

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaangit hivunigihimayangit aulapkaigiangani qauyiharnikkut iluani nunalingni aallannguqtiqhimayuq nunaliit aktuqtauhimalluaqtut uumani tukhiutauhimayuq Mary Kugaa havigaliit uyarait uyaraqtarviuhimayuq havaangit, unalu pivalliagiami kangiqhidjutaanit qanuq avatikhait hauhimayauyuq aktuqtauhimalaaqtangit inuuhianut, kititiqhimaningit, inungnut inuuhianut. Una Qikiqtaaluk Nunavullu inuit naammahimayangit nuutpalliahimayauyut avatikhanut pivallianingit iluani Ukiuqtaqtum hakugikpallialiqhuni, tunihivalliavlutik nutaamik inuudjuhianit inikhautikhangit akihautingillu. Una hivunikhaat havaariyakhaanit pingahuuvluni –imuhimayutut ittuni: ikayuqhimayangit Inuit timinganit nunallaangillu unalu kavamaqutingillu kavamaita kangiqhittaaqhugit qanuq inuit nunalingnilu aallannguqtiqpalliavaktut ukunanngat tautuktuuyaqtut inuudjuhianut timiuyunut; unalu ilagigiangani nunalingni qauyihaqtit tamaat inikhautikhamut uumani nunalingnit-kiglikhaita inuuhianut ikayuutikhait amiqhainikhanut havaangit, ilagivlugulu qauyiharnikhanut hivulliutiginiaqtangit, pivallianikkut qauyiharningit ingilrutingit, naunaiyaiyunut kititiqhimayangit, qauyihainikkut, ihivriurningit unalu ilittuqhainikkut avvautihimayut.

Havaariyauyut havaangit:

  • Aulavigilugu nunalingnit-kiglikhaita qauyiharningit iluani havaarilluangit kangiqhigiangani amiqhaigiangani aallannguqtiqtauhimayut iluani nunaliit aktuqtauhimayut uumani Mary Kugaa uyaraqtarviuyuq havaangit.
  • Ikayuqhimalugillu nunalingni kangiqhigiangani ilaginahuarlugillu uumani inungnut-ikayuutikhainit amiqhainikhanut.
  • Qauyiharvikhainit inikhaliurahuarlugillu uumani QIA akhuurnahuarlugillu maligautikput piyunnautingit ikayuutikhangillu Inuinnainut aviktuqhimayumi.
  • Qauyiharvikhangillu inikhaliurahuarlugit nunalingnit ihumagiyangit.
  • Akhuurnahuarlugit atuagakhait piliriakhangillu ihumaliugainit uumani Inuit timinganit, nunallaanillu kavamaqutainnillu.
  • Ikayuqhimalugit aturaaqtakhainit amiqhainikhainut iluani Nunavunmi ataanit Nunavunmi Tamainnut Amiqhaidjutikhanut Upalungaiyautainit unalu Inungnut-ikayuutikhangit Katimayiralaat.
  • Aviffamilugit ilittuqhainit qanurmi Nunavunmiut ilittuqhimayangit ukunanngat ahiit inuit katimayunut aahiinnillu, ihumaliudjarikhigiangani avatikhainit pivallianingit. 

Havaangit hivumuarutauniaqtuq ukunanngat iinguyut nunaliit: Mittimatalik, Iglulik, Sanirajak, Ikpiarjuk, Kangiqtugaapik, Kimmirut, Kinngait Iqaluinmilu.

Ilittuffaariangani:

SE09 Tukiliutaa: Kivalliq Inuit Katudjiqatigiit (KIA) Utimuaqattaqtut Havaatigut Amiqhainikkut Havaariyauyukhat (Ilainnaa 1)

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Inungnut-ikayuutikhainut amiqhainikkut: Inuit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Kitikmeot Inuit Katudjiqatigiit (KIA)

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2012; Havaariyauyukhanut huli iniliuqhimanngittangit Nanminiqaqtunut

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyauyukhanut hivumuarutauhimayut pivalliagiangani amiqhainikhainut havaariyaunahuaqtakhaat taimaa maligautivikhait haffumani aviktuqhimayumi inungnut-ikayuutikhait amiqhainikhainut. Hamna amiqhainikkut havaarinahuaqtakhaat ikayuutauniarami havaakhaqhiuqtunut tukiliutaanit uumani unipkaaliuqtunut, qauyihainahuaqtut aahiittauq ilitturvikhainut kititiqhimayangit ingilrutikhait qauyiharluariangani unipkaaliuqhimayamingni inungnut havaktunut ilaitalu kangiqhittiariangani qanuriliuqtaungmangaat.
Kitikmeot Inuit ilagiyaulluaqtut utiqtaqhimayut havaamingnut uyaraqtarvingmi nayugaanit, hamna ilitquhiuliqtangit ayurnaittumik angiklipkaigiangani tuglikhait aippaaruruaqtumi. Una inungnut-ikayuutikhait aktuqtauhimayauyuq uumani utiqtaqtut havaamingnut taimaa ihumagiyauvlunilu nunanut avatikhanut qimilruqtaunianut (NIRB) piliriangit, kihimi amiqhailluarnaqhunilu haffumani pivallianikkut havaakhaliuqtunut katimadjutigivakhugillu. Nunavut Avatiliriyit Katimayit NIRB qimilruarningit, KIA malikhimavagaat qimilruqtiuvlutik nutqaquivakhugillu inungnut-ikayuutauningit pitquhiriyangillu ihumagiyauningit.  Kangiqhittiariangani uumani inungnut-ikayuutikhait aktuqtauningit haffumani utiqattaqtut havaamingnut, naunaiyainikhait inikhautikhanut piyumayainnit taimaa ilaaqtuqtauhimayut haffumani nakuuhiurnikhainut uuminngaluuniit "ilittuqhimayauyut" inikhait taimaa ilittupkaivagaat qauyihaqtiit haffuminngat hivituyumik atuqtakhaat pivallianingit.

Una havaariyakhaat avvautihimayangit ilainnaatigut. Ilainnaa 1 hivumuarutauhimayangit pivalliagiangani ukpiriyauhimaningit amiqhainikhanut havaariyauyukhaq inmikkut.  Maliktauhimayut ilanganit ilaliutauniaramik niuviqtakhainit ihiviurningillu uumani ilitturvikhait hamanngat Kitikmeot Inuit nunataarviunit ilagiyauyut utiqattaqtunut havaanut. Hamna ilitturningit aulahimayauyuq ukunanngat hivunngani taimaa avvautigiami hivituyumik amiqhaigiangani hvumut ukiuqtaqtumi pivallianingit upalungaiyariiriangani ikayuqhimalugit piliriakhait hivunigiyangit ikayuutigilugit Inuinnait ilauhimayut uumani utiqattaqtut havaamingnut.

Ilittuffaariangani:

SE10 Tukiliutaa: Pidjarikhigiangani Inuuttiarnikhainut Ilitturvikhait Kititiqhimaningit unalu Inuuttiarnikhainut Amiqhainikhanut

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Inungnut-ikayuutit amiqhaidjutingit: Inuit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Kavamangit, Aanniaqtailinikhanut Inuliqiyit

Amiqhainikkut Ikaarvia: 2011-2013; Iniqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit hivumuarutauhimayuq kititiqhimayangit aanniaqtailinikkut naunaiqhimayangit naunaiyainingit ikayuutigiyakhait kangiqhittiariangani kiglikhangit qaritauyakkut naunaiyaiyunit amiqhaivlugit ihivriuqhimangillu aanniaqtailinikhainut inikhautikhait. Naunaiyainingit haffumani hunaliqaak naammagiyauyuq hunaniktauq atuqhimalaittut ilittuqhiigiangani manngit, piliriakhait, atuagakhanullu ihumaliuqtakhait iluani pilirivvingmi iluanilu Nunavut Kavamangit. Taimaattauq aallatqiinguyut aanniaqtailinikkut naunaiyaiyut kititiqtauvlutik uumani Aanniaqtailinikkut Inuliqiyit, tahapkuat naunaiyaiviniit kititiqhimavlutik iniqpiaqhimaittut, taimaa qaritauyakkut naunaiyainingit akuniuvallaaqhutik taimaa ayurnaqhivakhuni amiqhaigiangani aktuqtauningit aanniaqtailinikhainut atuagait piliriakhangillu. Hamna havaangit ihuaqhaivallialaaqhuni aanniaqtailinikhainut Nunavunmiunut uumani pinahuarlunilu DHSS ihivriuriangani atuqhimayait piliriakhait atuagangillu pivalliagiangani nutaamik piliriakhainit naunaiqhimayumik. Hamna hivullirilaaqtangit nakuuyumik ihuaqtumik piliriakhait kiunnaqtuq piyumayainnit amihuuningit.

Havaariyauyut havaangit:

  • Naunaiqhiinikkut qaritauyakkut naunaitkuhiit amiqhaiyangit piyumayainnit ilittuqhangillu.
  • Pilimmakhaigiangani haffumani Nutaqqavut "Our Children" Aanniaqtailinikhainut Ilitturvikhait  (NHIS).
  • Pidjarikhihimalugit aanniarutit amiqhailugit ihivriudjarikhihimagiaqaqtut (ilagihimalugit puvagliurnikkut).
Ilittuffaariangani:

Hulidjuhiit/Nuna Imaillu Atuqtaunikhainnut Amiqhainikkut

LU08 Tukiliutaa: Kitikmeot Inuit Pitquhiriyangit Nunanut Atuqtakhainnut unalu Nayugainnut Kiglikhautinut Naunaiyaqhimayut Ilaliutauhimayut Havaariyakhaat (ILUOP)

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nuna Imaillu Atuqtaunikhainnut Amiqhainikkut

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Kitikmeot Inuit Katudjiqatigiit (KIA)

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2014; Iniqhimayuq

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaariyakhaat hivumuarutauhimayuq nuuttirnahuarlugit Inuit Nunanganit Aturvikhainnut unalu Nayugainnut Kiglikhautinut Naunaiyaqhimayut Ilaliutauhimayut Havaariyakhaat  (ILUOP) aadjiliugait naunaiyaqhimaningit uvunga nunanut-kiudjuhikhait qaritauyakkuuqhimayut nalunaitkuhiit taimaa ilaliutigiyakhaat iluani KIA'p atuqhimayangit NTKP GIS qaritauyamut iliuraivagaat. Una ilaliutauhimayuq naunaiyainingit taimaa parnautigilaaqhugu ihumaliurahuarniarumik ingilrutikhait amiqhainiaraangat haffumani KIA'p nunaanut, iluani ilaliutauhimayauyut avatikhanut amiqhainikhainut aulapkaqhimayauyuq malikhimayangit NCLA mi, unalu tigumiarnaqtumik ilitturvikhait tukiliutiqaqtumik pitquhiutigut hakugingniani pitquhituqauvlunilu haffumani Kitikmeot Inuinnainut. Hivunngani atulihaaqtumi 1970 mi, hivitiyumik unipkaaliuqtaulluaqhimayangit Inuit Qaujimajatuqangit uuminngaluuniit Inuit Pitquhiriyait Qauyimaningit  (IQ/TK) kititiqtauhimagaluaqtangit hamanngat Kitikmeot Avaiktuqhimayumik ataani havaariyauyukhanut tukiqaqtumik  "Inuit Nunanganit Aturvikhainnut unalu Nayugainnut Kiglikhautinut Naunaiyaqhimayut Ilaliutauhimayut Havaariyakhaat "  (ILUOP). ILUOP ilagihimayangit arlingnaqtumik kiglikhautingit naunaiyaiyut nalunairiangani, kititiriangani amiqhaigianganilu ilitquhiriyait Inuinnait nunanut atuqtakhainnut unalu nutaannguqtiqtauhimayut. Nunanut-atiliuqtut pitquhiriyangit qauyimaingit qaritauyakkut iliuraihimayait ikayuutauvlunilu Inuinnainut hakugikhipkaigiangani tapkupkaiyaami nanminiriyangit ilitturvikhait nakuuyumik ikaarnaqtumik ilitquhikhait, taimaa ikayuutauvlunilu ilauqataugiangani ihumaliurnaqtumik piliriakhait ilaliutihimayangit pivallianikhainut nunamut mikhaagut.

Havaariyauyut havaangit:

  • Ihivriurlugit amihuuningit, nakuuqpiarningit qanurilingayauningit haffumani  ILUOP qaritauyakkut naunaiyaiyut haffumani Kitikmeot nunaani.
  • Pivallialuni upalungaiyautikhaat katilviuhimalugit hamna ILUOP qaritauyakkut naunaiyaivikhaat iluani KIA'p pitquhiriyait qauyimaningit qaritauyakkut iliuraiyut.
  • Aadjiliuqhimalugit, nunauyanut-atiliurningit ilaliutihimalugillu ILUOP qaritauyakkut iliurailugit iluani KIA'p pitquhiriyangit qauyimatuqangit qaritauyam iliuraivikhaq
Ilittuffaariangani:

LU04 Tukiliutaa: Ihuaqhaigiangani Inikhautikhait Nunavunmut Amiqhaidjutikhait Ilitturvikhangit Atuqhugu Nunavunmi Qaritauyakkut Naunaiyainingit

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nunanut Atuqtaunikhainnut unalu Imarmut Atuqtaunikhainnut Amiqhaiyangit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Ilinniarvigyuangat Calgary

Amiqhainikkut Ikaarvia:2013-2014; Iniqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Hamna havaangit hivumuarutigiyangit nutaannguqtiriangani tiliugait haffumani Nunavunmi Qaritauyakkut Naunaiyaivingit  (www.aina.ucalgary.ca/ned)  turaarvingit, ilagiyangittauq 1,000 titiqqait kiglikhimayauyut ilahimaittut qauyiharnikhanut laisikhaat piyunnautingillu titirariiqhimayut Nunavunmi uvani  2010-2013, pidjarikhivlugillu hamna 100 makpiraaliuqhimayut kiuhimayait hamanngat Nunavut-kiglinganit amiqhaiyangit piliriakhait ilaliutigiyangit iluani qaritauyam naunaiyaiviniit, ihumagivlugit naunaiqtauhimayunit manngit tuniyauhimayut ukunani Nunavunmi Tamainnut Amiqhainikhait Upalungaiyaunmi (NGMP). Una Nunavunmi Qaritauyakkut Naunaiyaiyut iniliuqhimayangit ilittuqhiigiangani Nunavunmi, akiqanngittunillu iniliugakhait qaritauyakkuurvikhait kavamait, maniliurahuaqtunut, qauyihaqtunut, maniliurahuanngittunut timiuyut, Nunavunmiunullu, tamainnut kitunuliqaak naunairumayunut. Ilaliutiqaqtut tukiliutikhait haffumani  8,700 qauyihaqtakhait havaariyakhait aulapkaihimayut uvani Nunavunmi uvanngat  1974mit unalu 2009mut, unalu tukiliutait haffumani makpiraaliuqhimayut kiuhimayauyut amiqhaidjutikhaanit havaariyakhait. Una Ukiuqtaqtumi Ilinniarvigyuangat uumani Nuat Amialika hivumuaqhimayangit ilagiyumavlugillu Inuinnait Qulvahiktumiuttait havaariyakhanmi havaqatigiyumavlugit Nunavunmiunut timinganit nalaumayumik ilittuqhiigiangani uvani qaritauyakkut naunaiyaivikhanut.

Havaariyauyut havaangit:

  • Ikayuqhimalugit avaliqanngittut nayugaanit qauyihairiangani Nunavunmi amiqhaidjutikhait makpiraaliuqhimayut unalu qauyiharvikhaat havaangit tukiliutikhaat uvani akiqanngittuni ayurnaittumik aturnaqtuq qaritauyakkut turaarviat.
  • Ihuaqhaigiangani inikhaanit Nunavunmi amiqhainikhainut makpiraaliuqhimayut unalu qauyihaqhimayangit havaangit ilitturvikhait Nunavunmiunut ihumaliuqtukhanullu.
  • Ihuaqhaigiangani hiamittitihimayut Nunavunmi amiqhainikhainut ilitturvikhait qauyiharnikhanut, maligautikhanut, nunalu nunalingnit naalaktunut.
  • Ikayuqhimalugit naunaiyailugit amiqhaidjutikhanut akuniuyunut ikayuqhimalugillu iniqhimaittumik tautuktakhait kinguani uvanilu atuqhimayangit qauyiharnikkut havaangit.
  • Ikayuqhimalugit qauyihaqtit timinganillu aulapkaigiangani havaangit ikayuqhimalugillu kinguani ublunganilu Nunavunmi amiqhaidjuhingit inikhautikhait nalaumayumik inmikkut qauyiharningit piyumayamingnit.
  • Ihuaqhailugillu avvautihimalugit qauyimaningit ukunanngat  Inuit Qaujimajatuqangit amiqhaiyut unalu qauyihaqtit ikayuqhimalugit inikhaliurlugillu taimaa makpiraaliuqtangit ahinut aturiangani.
Ilittuffaariangani:

LU05 Tukiliutaa: Kinguani, Ublumimut, Naammagiyarnik Tautungnaqtumik Havaangit Nunauyaliurniq Inikhautikhaat

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nunanut Imangillu Atupkainianut Amiqhidjuhit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Avatiliqiyit Katimayit (NIRB)

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2014; Iniqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaangit hivumuarutauhimayut kiuhimagiangani naunaiqhimayauyuq akuniuhimayut iluani piyumayainnit inikhautikhangillu ilitturvikhangit haffumani kinguani ublumimut pivallianingit katilviuhimayangit pilihaaqhimayangit haffumani avatikhainit ihivriuqhimanigit iluani Nunavunmi Nunataarvinga Iluani. Atauttimuuqhimayut ukunanngat Nunavut Nunataarutaata Angirutaanit (NLCA), una Nunavut Avatiliqiyit Katimayit (NIRB) maligautiqaqtut ihivriuqhiigiangani aktuqhimayaugumik haffumani tukhiutauhimayunik pivallianingit havaangit iluanu Nunavunmi Nunataarviup Iluani (NSA), ihumaliuriangani qanuqtut pivalliayaunngitkumiluuniit aullaqtiriarumiluuniit, unalu, pigumik, kiugiaqaqhuni quyaginnaq havaangit-ihumagiyangit ingattaqhittailihimayauyuq uuktuutingit atiliuriaqaqtuq hulidjuhiinit apiriyaukpat nalaumayumik aulapkaivikhangit titirariaqaqtuq. 

NIRB tukhiutigihimayangit aulapkaigiangani ilaqatigiyakhait qaritauyakkut nauaniyaivikhangit nunauyaliuqhimayangillu atilirvikhangit titiraqhimayangit humiliqaak aallatqiinguyut nunanut atuqtauvagaat tukhiutauhimayauyunut pinahuaqtangilluuniit ilagihimayangit akunngani, ublumimut, naammagiyangillu tautungnaqtumik qulvahiktumi pivallianingit. Una ingilrutikhaat naunaiyaqhimayakhaat humiliqaak angiqtauhimayangit titirariiqhimayumik hunaliqaak qanurilinganingit ilagiyauhimayut ukunanngat angiqtauhimayunut, uuminngattauq ikayuutauhimayut inikhautikhaat havaanut amiqhaidjutikhaat kiuviniit ilauhimayunut ukunanngat NIRB'iup qaritauyakkut turaarutaata kitunuliqaak atiliurvikhaat.

Ilittuffaariangani:

LU07 Tukiliutaa: Atuqhimyangit Kaniitian Ukiuqtaqtumi Naunaiyaiyut Havaqatigiiktunut Ikayuqtukhanut Nunavunmi Tamainnut Amiqhainikhanut Upalungaiyautit

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nunanut Atuqtaunikhainnut unalu Imarmut Atuqtaunikhainnut Amiqhaiyangit, Avatikhangit Pivallianingit

Havaariyauyum Hivuliqtinga:Kaniitian Ukiuqtaqtumi Naunaiyaiyunut Havaqatigiiktunut, Ilinniarvigyuangat Waterloo Kaniitian  Cryospheric Ilittuqhainikhaat Havaqatigiiktunut, Ilinniarvigyuangat Alberta Makpiraaliqiniit Ontario Katimayiingit Ilinniarvigyuangat Makpiraaliqiniit

Amiqhainikkut Ikaarvia:2013-2016; Aturaaqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaangit ilitturvigiyakhaat havaqatigigiangani ilagiikhimayunut ukunanngat Kaniitian Ukiuqtaqtumi Naunaiyaiyunut Havaqatigiiktunut, Ilinniarvigyuangat (CPDN) unalu Nunavut Tamainnut Amiqhainikhanut Piliriakhaq (NGMP) inikhaliuriangani qaritauyakkut naunaiyaivikhangit amiqhaiyakhaat ikayuutikhait. CPDN ikayuqhimayut hivituraalungmik uyaraqtarvik inikhainiglu ikayuutikhait uvunga Kaniitian ilinniarvigyuangit piliriakhangillu piyumayaukpat uvani katilviuhimayangilluuniit uumani ukiuqtaqtumi qauyiharvikhangit naunaiyaiyunit. Qanilruani ukiunganit, CPDN ikayuqhimayangit naunaiyaivlutik amiqhaiyangit igluqpaqarvikhaliurutikhait upalungaiyaqhutik ukunanngat Nunaryurmi Ukiuqtaqtumi Ukiungani (IPY) unalu Kaniitian Qulvahiktumi Ukiuqtaqtumi Qauyiharvik (CHARS) piliriangit, unalu tadja ikayuqhimayangit Beaufort Aviktuqhimayumi Avatikhait Ihivriurningit (BREA) piliriakhaq unalu Qulvahiktumi Huruqhimaningit Piliriakhaq  (NCP) haffumani Nunaqaqaaqhimayunut Inuliqiyituqait Kanatami (INAC). 

Havaariyauyut havaangit:

  • Aulapkaihimayangit ihivriuqhiiyut qanilruani uuminngat hivituyumik qaritauyami naunaiyainikkut iliuraivlutik unalu qaritauyakkut iliuraivlutik hamanngat havaangit manngit uumani NGMP 2010nguqtinnagu, ilaliutauhimayangit malikhimayait ilittuqhainikhanut: ukiungani alraarutaani unipkaangit, kiuviniillu havaangit, atingit naunaiyaiyunit qaritauyakkut iliuraihimayut titiqqait, nayugaangillu qaritauyakkut iliuraihimayut titiqqait, tukiliutingillu titirariiqhimayangit atiliurvikhait, naunaiyaiyunillu piliriangit naunaitkutit.
  • Hamanngat kiudjuhiit haffumani Havaangit Ilitturvikhangit unalu qanilruani katimadjutauhimayut ukunanngat NGMP, pivallialuni havaangit upalungaiyaunmik taquariangani NGMP havaangit amihuuyut naunaiyaivingit unalu qaritayaukkut iliurayakhaat iluani CPDN qaritauyakkut naunaiyaivikhangit iliuraivikhaat.
  • Aulapkaihimalugit inikhautikhait uumani NGMP havaktiita manngiliuqhimayunullu turaarutingit ilittuqhiigiangani unalu niplautigilugillu atuqhimayangit naunaiyaivingit amiqhainikkut upalungaiyautainit havaatigut.
  • Titiraqhimalugit ukiungani nunguani hulidjuhiit unipkaangit, taimaa piniaqhuni: nailinaaqhimalugit havaqatigiikhimayut hulidjuhiit, aulapkaihimalugillu amiqhaiyakhaat hivunikhanut pilimmakhainikhainut tamatkiumayangit naunaiyaqhimayut amiqhidjutikhaanit, kiuhimalugillu ihuaqhimayauyunit uuminngaluuniit pivalliahimayut ukunani NGMP unipkaangit aadjiliugait, unalu amiqhaigianganilu hivunikhautikhangit haffumani NGMP havaangit naunaiyaivikhangit amiqhaidjutikhaat.
Ilittuffaariangani:

LU11 Tukiliutaa: Ilagihimaningit Imarnut Amiqhaidjuhikhait Ilitturvikhangit iluani KIA Nunanut Atupkaivikhangit unalu Imarnut Amiriyaqarnikhainut

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nunanut Imangillu Atupkainianut Amiqhidjuhit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Kivalliq Inuit Katudjiqatigiit  (KIA)

Amiqhainikkut Ikaarvia:2011-2012, 2014-2016

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Tamainnut hivunikhautikhangit haffumani havaangit nutaannguqtiriaqaqhuni atuqhimayangit KIA Nunanut Atuqtaunikhainnut Imarnullu Amiriyaqaqtakhait Laisikhanut pivalliagianganilu nutaamik imarnut naammagiyakhaqarniq amiqhaiyangit ilitturvikhainit.
Hamna ikayuutikhaq ilaliutauniaqtuq ilitturvikhainit haffumani imaup naammagiyauyumik qanurilinganingit, amiqhailugillu naunaiyaiyut nakuuyumik inikhaanit, pinahuarlugillu inikhaanit qauyihaqhimayunut aktuqhimayangit imarnut nunami atuqhimalluarningit hulidjuhiinit amiqhaiyangillu aallannguqtirluaqhimayut iluani imaup nakuudjuhianit ikaarutaatalu. Imaq ihumagiyaulluaqpagaat uumani nunaup avataita ihumagiyaulluaqpagaallu pitquhiriyangit nunaqaqaaqhimayunut inuuhianut. Hamna uyararnut uyaraqtarviuningit angiklivallialiqhuni iluani Kivalliq nunangani, ihumagiyauyukhaq ihiviuttiariangani imaup nakuudjuhianit unalu amihuuningit imaup qanurilinganingit tamainnut ilagiyamingnit uyaraqtarviunikkut (haffuminngatut; qauyiharnikkut, aulapkainikkut/ maniliurahuarnikkut, unguvaiyarahuarnikkut) pidjarikhinahuariangani hamna NLCA piyunnautingit hamna imaup ikaarningit tamainnut Inuit Nanminiriyangit Nunaanut (IOL) taimaa aktuqhimalluaqtukhaunngittuni iluani nakuudjuhianit, qaffiuningit, ikaarutaanillu. Hamna manngiitigut nunguani uvani ihumannaqtunit ‘Qamanittiaq Angiklivallianingit Aktuqtaunianut Amiqhainikhanut Piliriakhaq'. 

Una  2014-2016 manngiit atiliuqhimayur KIA amiqhainahuariangani qitqani inikhaanit parnautingit iluani piliriakhait tadja tauyauvagaat Inu'tuti. Katilviuhimayauyuq amiqhaivakhugit ilagihimayangillu Nunaqaqaaqhimayunut Inuliqiyit  (Imaup Avatikhangit, Nunavut Aviktquhimayumi Havagviat), una Nunavut Imaliriyit unalu NGMP uuminngalu aallat parnautigiyangit ilauqatauhimayunullu. KIA ikayulluaqhimavaktut pidjarikhigiangani ilaginahuariangani Inuit pitquhiriyangit qauyimayangit tiliuriangani havaatigut, ilaunginnaqhutik iluani pivallianikkut amiqhainikkullu nunalingnit kigliliurningit amiqhainikhanut, unalu huli ilittuqhiivangniaqtut aturaarnaqtumik nunalingni ilauqattautinikkut uvani tutqikhautimi naunaiyainikhanut unalu qauyiharningit angiklivallianingit atuliqtauyunit.

Ilittuffaariangani:

LU12 Tukiliutaa: Aturnikhainut & Nayurvikhaat Nunauyaliqinirnut

Amiqhainirnut Ilitturvikhaat: Hulidjuhiit/Nunanut Atuqtaunikhainnut unalu Imarmut Atuqtaunikhainnut Amiqhaiyangit

Havaariyauyum Hivuliqtinga: Nunavut Parnaiyaivik

Amiqhainikkut Ikaarvia:2010-2011; Iniqhimayangit

Havaariyauyukhaq Tukiliutaa:

Una havaangit hivumuurutihimayangit aulapkaihimavlunilu nunanut aturnikhainnut nayurvikhaat nunauyaliqinikkut tamainnut Nunavunmi nunaliit ikayuutiginahuaqhugillu ilitturvikhainik nunanmi kiglikhautikhangit nunanut aturnikhainnut iluani inuuhimayunut itqaumayamingnit. Hamna kititiqhimaningit uvani nunalingni-uuktuutingit turaaqhimayangillu hakugikpiaqtumik ihumaliurnaqtumik tamainnut amiqhainikkut ingilrutikhaat ilaliutauhimayuq tamainnut nunallaami. Hamna nunauyaliqiniq ilitturnikhainit hamanngat unipkaaliagainniy kititiqhimyangit aadjiliugainit nunauyani 1:250,000 nunaup ilitquhirilluaqhimayakhait. Hamna aadjiliugait nunaunait aadjiliuqtaaqhugit uvanngat NPC nit taimaalu piksaliuqhimavlugillu aadjiliuqhimayangit uvunngat iningani Nunauyanut Ilitturvikhaqarvingnut  (GIS) iliuraivingit.

Una Nunavut Parnaiyaivik (NPC) aulapkailihaaqhimayut malikhugu Nunavut Nunataarutaata Angirutaa (NCLA) pivalliagiangani nunanut aturnikhainnut upalungaiyautit ilaliutivagaat hapummivikhainiq, pivallianirnut nunanullu aturnikhainingit. Uumanilu NPC parnautihimalluaqtangit iluani NGMP, hamna ikayuqhimalluaqtut hivumuarutauhimayuq hakugikhipkaigiangani NPC'p tamainnut akhuurningit iluani Nunanut- Aturnikhainnut Upalungaiyautingit (LUP) piliriangit pitquinahuarlugillu NPC turaarianganilu havaangit amiqhinnaittumik ilagivluniuk LUP pivallianingit.  Una ilitturvikhangit ilaliutauhimayangit nakuuqpiaqtumik qaliriiqhimayainnit haffumani LUP piliriangit, uumanilu, ikayuqhimayangittauq nakuuqpiaqtumik ihivriurningit hivunikhautikhangit nunanut aturnikhainnut nayurvingillu tamainnut amiqhainikhainnut.

Ilittuffaariangani:
Date modified: